De cellulaire agricultuur is met kweekvlees als sleutelinnovatie een belangrijk onderdeel van de bredere eiwittransitie, waarin de focus verschuift van traditioneel geproduceerde dierlijke eiwitten naar duurzamere en ethisch verantwoorde alternatieven.
Kweekvlees valt binnen deze bredere categorie van cellulaire agricultuur, waarbij niet alleen gecultiveerd vlees maar ook andere dierlijke producten zoals melk, kwark en kaas worden geproduceerd door cellen te kweken in plaats van complete dieren te gebruiken. Bij gecultiveerde of CA-melk worden melkbestanddelen geproduceerd door micro-organismen via een proces dat bekend staat als precisiefermentatie.
De eiwittransitie, waarin het zwaartepunt zal gaan verschuiven naar plantaardige vleesvervangers en producten die men produceert door middel van cellulaire landbouw, wordt ongetwijfeld een 'game changer' binnen de voedselindustrie.
Daarnaast zal het niet alleen grote gevolgen hebben voor de voedingsindustrie, maar ook voor traditionele sectoren zoals de chemische en energie-industrie. Innovaties in deze sectoren zullen versnellen doordat de samenwerking en kennisuitwisseling tussen verschillende industrieën verder zal toenemen.
Terug naar kleinschalige landbouw met kweekvlees
Landbouw, veeteelt en visserij zullen bestaande voedselbronnen blijven, maar ze schieten tekort om in 2050 tien miljard mensen te kunnen voeden. Bovendien is de huidige manier waarop we met dieren omgaan, zowel op het gebied van duurzaamheid als vanuit moreel-ethisch oogpunt, niet langer houdbaar. De milieu-impact van deze traditionele voedselproductie is enorm, en de intensieve veehouderij roept vragen op over dierenwelzijn en het rechtvaardigen van grootschalige slachtpraktijken.
Grote spelers in de genoemde industrieën beginnen zich al aan te passen door nieuwe verdienmodellen te zoeken. Ze mengen zich in de productie van groeimedia, bioreactoren en andere technologieën die nodig zijn voor de productie van alternatieve eiwitten, in het bijzonder in die van gecultiveerd vlees.
Er vormen zich interessante samenwerkingen tussen traditionele chemische bedrijven en innovatieve bedrijven in de voedingssector die werken aan alternatieve eiwitten.
De samenwerking tussen de bestaande chemische industrie en nieuwe ontwikkelingen in voedseltechnologie, zoals kweekvlees en precisiefermentatie, zal leiden tot grootschalige veranderingen in de productie en consumptie van (dierlijke) eiwitten. Het zal zorgen voor een verduurzaming van de voedselketen, wat essentieel is in de strijd tegen klimaatverandering en voor het voeden van een groeiende wereldbevolking.
Kweekvlees staat daarmee dus niet op zichzelf, maar is een belangrijk onderdeel van een bredere revolutie die traditionele industrieën en nieuwe technologieën samenbrengt om het voedselsysteem grondig te transformeren. Een transformatie van grootschalige traditionele landbouw naar kleinschalige traditionele landbouw met cellulaire agricultuur waarin boeren en vissers een belangrijke rol in beide kunnen vervullen.
Ook interessant: investeren in cellulaire agricultuur .
Alles grijpt in elkaar bij kweekvlees
Veel puzzelstukjes om belangrijke toekomstige uitdagingen zoals de klimaatcrisis, bevordering van de biodiversiteit, stikstofcrisis, energietransitie en ruimtegebrek te lijf te gaan, vallen in elkaar bij de productie van kweekvlees en van andere alternatieve eiwitten.
De cellulaire agricultuur neemt met kweekvlees als sleutelinnovatie dus een belangrijke positie in binnen de opkomst van alternatieve eiwitten. Maar wat is kweekvlees nu precies? Hierover lees je verder in het gedeelte over wat is kweekvlees.
Veelgestelde vragen over cellulaire agricultuur & eiwittransitie
Wat is cellulaire agricultuur binnen de eiwittransitie?
Cellulaire agricultuur is een verzamelnaam voor technologieën waarbij we dierlijke producten maken uit cellen in plaats van uit complete dieren. Denk aan kweekvlees, maar ook aan melk- en eiwitten via precisiefermentatie. Binnen de eiwittransitie is dit een aanvulling op plantaardige eiwitten en fermentatie, waarmee we minder afhankelijk worden van intensieve veehouderij.
Hoe verhoudt cellulaire agricultuur zich tot plantaardig vlees?
Plantaardig vlees is volledig gebaseerd op gewassen zoals soja, erwten of tarwe en bootst vlees na met plantaardige ingrediënten. Cellulaire agricultuur levert echt dierlijk weefsel of echte melkbestanddelen, maar dan zonder dat er een dier voor hoeft te worden gehouden en geslacht. Beide routes zijn nodig: plantaardig om snel schaal te maken, cellulaire agricultuur om de beleving van dierlijke producten met een veel lagere voetafdruk te bieden.
Vervangt kweekvlees alle andere alternatieve eiwitten?
Nee. De verwachting is dat we een mix van oplossingen krijgen. Plantaardige producten blijven belangrijk, net als eiwitten uit fermentatie (bijvoorbeeld mycoproteïne of precisiefermentatie voor kaas- en melkeiwitten). Kweekvlees vult deze mix aan daar waar mensen de smaak, textuur en gastronomische eigenschappen van vlees willen behouden.
Waarom is cellulaire agricultuur relevant naast plantaardige eiwitten?
Een deel van de consumenten wil minder dierenleed en milieu-impact, maar wil niet volledig overstappen op plantaardig eten. Cellulaire agricultuur kan juist deze groep bedienen met producten die heel dicht bij conventioneel vlees, zuivel of vis blijven, terwijl de CO2-uitstoot, landgebruik en dierenleed fors omlaag kunnen.
Wat is de rol van boeren in een systeem met cellulaire agricultuur?
Boeren verdwijnen niet uit het voedselsysteem. In plaats van grootschalige veehouderij ontstaan er nieuwe rollen: bijvoorbeeld als leverancier van grondstoffen voor groeimedia, als producent van gewassen voor fermentatie, of als beheerder van land voor natuur, vezels en kleinschalige veehouderij met hogere dierenwelzijnsnormen. Cellulaire agricultuur kan zo bijdragen aan een omslag naar meer waardevolle en diverse vormen van landbouw.
Wanneer wordt cellulaire agricultuur zichtbaar in het dagelijkse aanbod?
De eerste producten worden in een beperkt aantal landen al getest of verkocht. In Europa doorlopen bedrijven het Novel Food-traject. Naar verwachting zal cellulaire agricultuur eerst in nicheproducten en proeverijen opduiken, om later – afhankelijk van regelgeving, kosten en acceptatie – een volwaardig onderdeel van het reguliere eiwitaanbod te worden naast plantaardige en andere alternatieve eiwitten.