Eerste Nederlandse kweekvleesboerderij komt eraan: waarom het juist nú nodig is

Als het aan RESPECTfarms ligt, opent in 2026 de eerste kweekvleesboerderij van Nederland. Daarmee zet de organisatie een stap richting een nieuw verdienmodel voor boeren én een duurzamer voedselsysteem. Tijdens het event Plant FWD vertelde oprichter Ira van Eelen over deze plannen, die voortkomen uit recent onderzoek waaruit blijkt dat deze stap urgenter is dan ooit.

Ira van Eelen, dochter van kweekvleespionier Willem van Eelen, werkt met RESPECTfarms aan een toekomst waarin vlees geproduceerd wordt zonder dieren te doden. Het idee: bioreactoren in bestaande stallen waarin dierlijke cellen groeien tot echt vlees. Boeren blijven voedselproducenten, maar doen dat op een efficiëntere en duurzamere manier.

Nieuwe verdienmodellen en technische haalbaarheid

De organisatie deed samen met onder meer Wageningen Universiteit en Rabobank uitgebreid onderzoek naar de haalbaarheid van kweekvleesproductie op boerderijschaal. De uitkomsten zijn veelzeggend: boeren zitten in een lastige positie, met lage inkomsten, stijgende kosten en toenemende druk vanuit de maatschappij en regelgeving. Vooral in de rundvleessector wordt structureel weinig of geen winst gemaakt, ondanks subsidies.

Volgens het onderzoek ziet ruim 10% van de ondervraagde boeren toekomst in kweekvlees, mits het verdienmodel klopt. Factoren als duurzaamheid, minder dierenleed, lagere werkdruk en betere financiële vooruitzichten spelen hierin een rol. RESPECTfarms richt zich nadrukkelijk op kleinschalige productie met relatief compacte bioreactoren, wat de technische haalbaarheid vergroot en risico’s zoals besmetting beperkt.

Duurzaam en lokaal geproduceerd vlees

Naast de economische potentie toont het onderzoek ook forse milieuwinst. Kweekvlees van de boerderij kent volgens het rapport gemiddeld €2,17 aan maatschappelijke kosten per kilo, tegenover €4,91 voor conventioneel rundvlees. Ook broeikasgasuitstoot, landgebruik en waterverbruik liggen significant lager: respectievelijk 92%, 95% en 78%.

Om sneller de markt te betreden, wil RESPECTfarms starten met hybride producten: een combinatie van kweekvlees en plantaardige ingrediënten. De productiekostprijs wordt geschat op €4,88 per kilo. Voor premium kweekvleesburgers op basis van dit product, inclusief verwerking, verpakking, distributie en marges, ligt de verwachte verkoopprijs rond de €9 per kilo. Deze kunnen rond 2030 op de markt komen. Een investering in een kweekvleesboerderij verdient zich naar verwachting binnen 3 tot 7 jaar terug, wat het financieel aantrekkelijk maakt voor boeren.

RESPECTfarms ziet een toekomst voor zich waarin boeren lokaal vlees kweken in hun eigen stallen. De belangstelling is internationaal: boeren uit onder meer Duitsland, Spanje en Brazilië hebben zich al gemeld om RESPECTfarmer te worden.

De plannen voor een Nederlandse kweekvleesboerderij zijn daarmee geen toekomstmuziek meer, maar een concrete stap richting een nieuw type landbouw. Eén waarin dierlijke eiwitten geproduceerd worden met minder dieren, minder uitstoot en meer perspectief voor boeren.

Voor meer informatie over het onderzoek: “The feasibility of Cultivated Meat from the Farm – Feasibility, viability, desirability”, kijk op de website van RESPECTfarms.